ሕጋጋት ፋውንደሽን ገብረኪዳን

	Fondation Gebrekidan 17 May 2005
	ትካል ግብረ ሰናይ ገብረኪዳን ጎደፋ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ትካል ገብረ ሰናይ ከተማ ጀነቭ ሃገረ ስዊዘርላንድ
		ሕጋጋት 17 ጉንቦት 2005 ዓ.ም ብኣቶ ክርስቲያን ተርየር ናይ ሕጊ ኣውዓዓሊ ኣብ ከተማ  ሎዛን

 

          

ትካል ግብረ ሰናይ ገብረኪዳን ጎደፋ

መእተዊ

1.   ተዋህዶ ኤርትራ- ሓበሻዊ ስልጣነ ዘርእስቱ መጽሓፍ ካብ ብሉይ ኪዳን ዝተመሓላለፈ ማሕበራውን ባህላውን ውርሻ ዘንጸባርቅ እዩ። ቤተ ክርስትያን ተውህዶ ኤርትራ እታ ጥንታዊት ኣብ ኣምልኮ ሓደ ኣምላክ ዝተመስረተት ሃይማኖት እያ። ካልኦት ሃይማኖታታ ከም ሃይማኖት ካቶሊክን ከኒሻን ኣብ ከበሳ ኤርትራ ካብኣ ዝበቖላን ሞራላውን ማሕበራውን ትሕዝቶአን ካብኣ ዝወረሳ እየን እዙይ ከኣ እዩ ኣደ ሃይማኖታታ ኣብ ኤርትራ ዝገብራ።

2.   ተዋህዶ ዝብል ስያሜ መጸውዒ ሃይማኖት ጥራይ ዘይኮነ ሂወት ኤርትራውያን ዝሰርዕን ፍልልያቶም ብዘየገድስ ዘውሃህድን ሓይሊ እዩ።

3.   ማህደረ መነካሳትን ደናግልን (ገዳማት) ኣብ ጸሎትን ኣስተንትኖን ዝተጸመዱ ሰባት ዝነቡሩን ሞራላውን ሃይማኖታውን ኣስተምህሮ ዝህቡሉ ቦታ ኮይኑ ሓሓሊፋ ጥዕናውን ክብ ዝበለ ትምህርትን ዝወሃበሎም ቦታታት እዮም። ካሃናት ሃይማኖት እንዳኣስተማሃሩ እዮም ዝነብሩ ብፍላይ ኣብ ገጠራት።

4.   ተዋህዶ ኣብ ዓድታታ ዝርከቡ ውሉደ ካህናት ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ጥራይ ዘይኮነ ሞራላውን መንፈሳውን ቅሳነት ንህዝቢ ዘበርክቱ እዮም።

ስለዚ ተራ ማህደረ መነኮሳትን ደናግልን ኣብ ማሕበረ ሰብ ምስ ትምህርትን ግስጋሰን ዘቃዱምበር ዘጋጩ ኣይኮነን።

ኣብ ምዕራባውያን ዓለም እንተኣስተብሃልናውን ትካላት ሃይማኖት ሚሲዮናት ሰሚናርዮት ኣብ መጀመርያ ኣብ ውሱን ናይ መንፈስን ቴሎጅን ዝተሓጽረኳ እንተነበረ ደሓር ግን ምስ ግዜ ናይ ዘርአ ክህነት ቤት ትምህርቲ ዝነበሩ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክበጽሑ ክኢሎም። ከም በዓል ሃርበርድ ዩኒቨርስቲ ዓበይቲ ተቖማት ትምህርቲ ኣብ ኤውሮጵውያን ብጥንቲ ፈለምቲ ዘርአ ክህነት ከምዝነበራ እዩ ዝነግረና።

ሎማ ናይ ቁምስና ቤት ትምህርቲ ውን እንተኾነ ካብ መባእታዊ ትምህርቲ ክሳብ ዩኒቨርስቲ ደረጃ ንሚልዮናት ተመሃሮ ኣገልግሎት ይህባ ኣሎዋ ንሳተን ብዓለማውያን ኣስተምሃርትን መንግስታዊ ስርዓተ ትምህርትን ዝክተላ እየን።

ብርእይቶና ገዳማት ኤርትራ ብዓሰርተታታ ደብተራታትን ኣባላት ቤተ ክህነትን ኣብ ገጠር ዘሎው እንዳተደረፈ ትምህርቲ ብዕምቄትን ብምዕቡልን ኣብ መንግስታዊ ደረጃ ከብጽሐን ዓብይ ኣስተዋጽኦ ክገብር ተኽእሎ ኣሎዎን በሃልቲ ኢና።

እዞም ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ተበግሶታት ብማህደረ መነኮሳት ምስ መንግስቲ መዝነት ዝለበሱ ሰባት ጥብቅ ዝበለ ዝምድና ስራሕ ብምምስራት ንመንእሰያት ኤርትራ ክእለት ምጽሓፍን ምንባብን ቁጽርን ኣብ ምስልጣን ወሰንቲ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ብኡኡ ኣቢሎም ከኣ ነኣኣቶም ዕድል እንተተዋሂብዎም ናብ ላዕለዋይ ትምህርቲ ንምቕጻል ተውህቦ ዘለዎም መንእሰይ ንምልላይ ምኽኣልውን ተኽእሎ ክህሉ ይኸእል እዩ። ተስፋይ ኣብ መጻኢ ግዜ ሓለፈቲ ሃይማኖታውያን ቤት ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ብምዝታይን ብምቅርራብን በዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዩም ዛዕባታትን ዕላማታትን ንምትግባር ውጽኢታዊ ምንቅስቀሳት ከካይድ እዩ።

ብወገን እዛ ትካል ግብረ ሰናይ ገብረኪዳን ኣሉላ  ነቲ ኘሮግራም ንምትግባር ዘድሊ ነገራዊ መሳለጢ ኣብ ምድላውን ምቕራብን ናይ ኪኢላታት ኣገልግሎት ኣብ ምውፋይን ቅሩባት ምኳናን ንገልጽ።

1.  መግለጺ

ኣወዓዓሊ ትካል ግብረ ሰናይ ገብረኪዳን ጎደፋ  ብኣንቀጽ 80 ናይ ስዊዝ ብሄራዊ ሕጊ ምቆሙ የራጋግጽ።

II. ሕጋጋት

መስራቲ ነዚ ትካልዚ ዝምልከቱ ሕጋጋት ከቕርቡ እዮም። ቅዳሕ ናይ እቶም ሕጋጋት ብኽታሞም ኣጽዲቖምን ሕጋውነት ኣልቢሶምን ምስ እዚ ጽሑፍዚ ሓባሪ ብምግባር ከቕርቡ እዮም (ሓባሪ ቁ.1)

ትሕዝቶ ናይቶም ሕጉጋት ስም ትካልን ዕላምኡን ርእሰ ማሉን አቓውምኡን ኮይኑ ቀጺሉ ይጥቀስ

ዓንቀጽ 1

ስምን እቲ ትካል ዝጸንሓሉን ግዜን

ትካል ግብር ሰናይ ገብረኪዳን

ብመሰረት እዚ ጽሑፍ እዚ ተጠቒሱ ዘሎ ትካል ግበረ ሰናይ ከምብሕታዊ ትካል ንትርፊ ወይ መኽሰብ ዘይቆመ ሰናይ ተግባራት ዝዕላምኡ በዞም ቀጺሎም ዝጥቀሱ ሕጋጋት ዝምራሕን ብኣንቀጽ 80 ናይ ብሄራዊ ሕጊ ሃገረ ስዊዘርላንድ ዘመሓደርን ትካል ግብረ ሰናይ ቆይሙ ኣሎ።

እዚ ትካልዚ ናብ ዝኾነ ይኹን መኽሰብ ወይ ጠቕሚ ዘተኮረ ዘይኮነ ኣብ ስዊዝ ንግዳዊ መዝገብ ዝተመዝገበ ኣብ ትሕቲ ዝምልከቶም ሰበ ስልጣናት ንጥፈታቱ ዘካይድ ትካልዩ።

ኣብ ስራሕ ዝጸንሑሉ ጊዜ ዝተወሰነ ኣይካነን።

ዓንቀጽ 2

ቀንዲ ቦታ፡ ቤት ጽሕፈት ትካል

ቀንዲ ቦታ ቤት ጽሕፈት ትካል፡ ኣብ ከተማ ጀነቭ ሃገረ ስዊዘርላነድ ኮይኑ ዝኾነ ለውጢ ቀንዲ ቦታ ቤት ጽሕፈት ብፍቓድ ተቆጻጸርቲ ትካል ይግበር።

ዓንቀጽ 3

ዕላማ ትካል (ተልእኮ-ራእይ)

ዕላማ ናይዚ ግብረ ሰናይ’ዚ ተሃድሶን ትንሳኤን ናይ ገዳማት ማህደረ ፈለስትን ደናግልን ማህደረ መነኮሳትን ናይ ተዋህዶ ቤተክርስትያን እዩ።

ኣብ መወዳእታ ናይ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ወፍሪ ርእሰ ማሉ ዝረክብ አታዊ ንመነኮሳት ናይ ገዳማት ኤርትራን ካብ ኤርትራ ወጻኢ ዝርከቡ መነኮሳትን ውን ክሕግዝ ይክአል አዩ።  ንቤተ ክህነትን ቤተ ክርስቲያናትን ዝርከቡ ካብ ወሎዶ ዝተማሓላለፈ ግቡኣቶም ዝፍጽሙ ንዕላማታታ ትካል ዘገልግሉ ከም ጻምኦም ይህብ።

ትካል ግብረ ሰናይ ኣብዞም ቀጺሎም ዝጥቀሱ ጽፍሕታታ ተወዳዲሮም ጸብለልታ ዘርኢዩ ተወዳደርቲ ሽልማትን ብልጫን የበርክት።

ሀ/ ኣብ ስብከት

ነቲ/ታ ጸብለልታ ዘርኣየ/ት ሰባኺ/ት ወንጌል መነኮስ ወይ ድንግል ኣብ ማህደረ ድንግልናን ማህደረ መነኮሳትን ወይ ቤተ ክህነትን ዓድን ቤት ትምህርቲ ሃይማኖትን አብ መንፈሳዊ ስብከቶምን ተግባራቶምን ንነገራዊ ድልየት ህዝቢ ዘርዊ ውጽኢትን ጠቅምን ኣብ ጽፍሕታት

1.   ትምህርቲ

2.   ከባቢ ምዕቃብን ምክልኻልን

3.   ቃልሲ ኣንጻር ኤች ኣይቪን ኤይድስን

ለ/ ኣብ ጥዕና

-     ኣብ ያትዊ ሕክምና ኣቑጽልቲ ብምጥቃም ፍውሲ ዘካይድ ጸብለልታ ዘርኣየን ኣብ መንጎ ነበርቲ ከባብን ማሕበረ ኮምን ኣድናቖትን ተቕባልነትን ዘጥረየ

-     ነታ ኣብ ዓዲ ንዝሓርሳ ጸገም ዘጋጥመን ደቂ ኣንስትዮ ክእለታ ኣወፍያ ረድኤት ተበርክት ጸብለልታ ዘመስከረት መሕረሲት

ሐ/ ኣብ ትምህርቲ

-     ፊደላት ላቲን ብምትእትታው ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣብ ምህደረ መነኮሳትን ደናግልን ጻዕሪ ዘካየደን መለክዒ ኣገባብ መበቆላዊ ትምህርቲ ዘተኣታተወ

-     ያረዳዊ ትምህርቲ መዚቃን ዜማታትን ኣብ ህዝቢ ስርጸት ከምዝረክብ ዝገበረ ብፍላይ ብደቂ ኦንስትዮ ዝዝየም ዜማ (ኳየር) ዘማዕብል

-     ኣብ ትምህርቲ ኣብ ምስፋሕ ፍሎይ ጻዕሪ ዘካይዱ ሰባት

መ/ ስፖርት

ብልጫ ነቲ ንመንእሰያት ተመሃሮ ቤተክርስቲያን ኣብ ትምህርቲ ንጥፈታታ ምውስዋስ ኣካል ኣትሌትክስ ጸብለልታ ዘርኣየ ብፍላይ ኣብ ቅድድም ማራቶን

ረ/ ድርሰት

ብልጫ ነቲ ዝበለፈ ጸሓፊ ታራክ ናይ መበል 19 ክፍለ ዘመን ቅድመ መግዛእታዊ ዘመን ኤርትራ ምንጩ ኣፈ ታሪክ ዝኾነ ዛንታ ዝደረሰ።

እቶም ዝቐርቡ ተወዳደርቲ ውጽኢቶም ማዕረ ምስ ዝኸውን እቲ ዝወሃብ ብልጫ ወይ ሽልማት ከምዝካፈልዎ ይኸወን ኣብ ገምጋም ወይ ሚዛን ናይ ዝቐርብ ስራሕ ትሕዝቶኡ እምበር ካልእ ረቋሒ ከም ሃይማኖት ዜግነት ጾተ ኣብ ግምት ኣይኣቱን ኣቅራቢ ወይ ተወዳዳሪ ዘግነቱ ኤርትራዊ ምከኑ ግድነት ኣይኮነን። መጠን ዝወሃብ ብልጫ ወይ ሽልማት ንኩሎም ጽፍሕታት ወይ ዓይነት ውድድር መጠኑ ሓደ ይኸውን

ዓንቀጽ 4

እቴት መካየዲ ስራሕ

እቲ ትካል ግብረ ሰናይ ቀንዲ መሳርሒ እቶቱ ካብ ወፍሪ ርእሰ ማሉ ዝረክብ እቶቶ እኸዉን

ዓንቀጽ 5

ርእሰ ማልን ምንጪ ሃብትን

መበገሲ ርእሰ ማል ትካል ግብረ ሰናይ 50,000 (ሓምሳ ሽሕ) ስዊስ ፍራንክ ኮይኑ ካብ መስራቲ ዝተረኽበ መበገሲ ኢዩ። እቲ ርእሰ ማል ኣብ ዝኾነ ግዜ በዞም ዝስዕቡ ምንጭታት ክበራኸት ይኽእል፡-

1.   ካብ ተወሳኺ ህያብ መስራቲ ወይ ዝኮነ ይኩን ካልእ ኣካል

2.   ካብ ዝተዋፈር ርእሰ ማል ትካል ግብረ ሰናይ ዝርከብ እቶት

ዓንቀጽ 6

ቤት ምኽሪ ትካል ግብረ ሰናይ

ቤት ምኽሪ ትካል ግብረ ሰናይ ባዕሉ ንባዕሉ ዝቆመ ኣካል ይኸውን። ኣብ ከክልተ ዓመት ኣቦመንበርን ተሓዝ ገንዘብን ጸሓፍን ይመርጽ። ተሓዝ ገንዘብን ጸሓፍን ኣባላት ኣማኸርቲ ክኮኑ ይኽእሉ። ኣብ መጻኢ ከም ኣባል ምናልባት ምክትል ኣቦመንበር ክህልዎ ይኽእል ይኸውን።

ምምሕዳር ትካል ግብረ ሰናይ ብቤት ምኽርን ብብልጫ ወሃቢ ሽማግለን ኣብ ኤርትራ ዝተወሰነ ይኸውን። ብልጫ ወሃቢ ሽማግለ ካብ ትካል ግብረ ሰናይ ይካየድ ኣብ ዓንቀጽ 3ን 4ን ከምዝተገልጸ።

ዓንቀጽ 7

ኣቃውማ ኣማኸርቲ

ኣብ መጀመሪያ ኣማኸርቲ ግብረ ሰናይ ቁጽሮም ትሽዓተ ንክልተ ዓመት ዝጸንሑ ኮይኖም ብመስራቲ ትካል ግብረ ሰናይ ዝተመርጹ ይኾኑ ኣብ መጻኢ ግዜ ግን ባዕላቶም ንባዕላቶም ብመስራቲ ኣቦ መንበርነት ወይ ብኡኡ ዝተመዘዘ ሰብ ባዕላቶም ንባዕላቶም ይምረጹ። ኣባልነት ኣብ ከክልተ ዓመት ዝሕደስ ይኸውን።

   3. ቤት ምኽሪ ትካል ግብረ ሰናይ

ኣቶ ኣሉላ ገብረኪዳን ጎደፋ ተቐማጢ ከተማ ጀነቫ ክንቶን ጀነቨ ሃገር ስዊዘርላንድ ናይ መጀመርያ (ፈላሚ) ኣቦ መንበር ትካል ግብረ ሰናይ እዮም።

4.  ካብ ግብሪ ነጻ ምኻንን ተቆጻጻሪ አካለን

1.   እቶት ትካል ግብረ ሰናይ ካብ ግብሪ ነጻ ምኾኑ ብዓንቀጽ 9.1 ብሕጊ ከተማ ጀነብ መሰረት አብ ንጥፈታት ትካል ግብረ ሰናይ ዝውዕሉ ርእስ ማልን እቶትን ካብ ቀረጽ ነጻ አዮም። ብተመሳሳሊ መንገዲ አቲ ትካል ካብ ፈደራል ግብሪውን ብዓንቀጽ 56 ጅ መሰረት ነጻ እዩ።

2.   ካብ ምትሕልላፍ ግብሪ ነጻ  ምኻኑ

ብመሰረት ዓንቀጽ 111.2 ናይ ሓፈሻዊ ሕጊ ብህዝቢ ንግብረ ሰናይ ዝግበር ኣበርክቶ ኣቲ መበገሲ ርእሰ ማል ትካል ካብ ግብሪ ነጻ ይኸውን።

ዓንቀጽ 8

ብለጫን ሽልማታትን ትካል ግብረ ሰናይ ኣቕራቢ ሽማግለ

ሓደ ብልጫን ሽልማታት ትካል ግብረ ሰናይ ኣቕራቢ ሽማግለ ከም ጨንፈር ቤት ምኽሪ ትካል ግብረ ሰናይ ጀነቭ ኮይኑ ኣብ ኤርትራ ቀንዲ ቤት ጽሕፈቱ ይቐውም ንጥፈታቱ ብመሰረት ሕጊ ሃገር ይቕየድ።

ዓንቀጽ 9

ቤት ጽሕፈት ብልጫን ሽልማታትን ትካል ግብረ ሰናይ ኣቕራቢ ሽማግለ ኣብ ማህደረ መነኮሳት ኣብነ ብጽዕ-ኣምላኽ ኣብ ንኡስ ምምሕዳር ሮብራን ወይ  ኣብ ንኡስ እገላ ሓመስ ኣብ ኤርትራ ይኸውን

አንቀጽ 10

ዕማማት ብልጫን ሽልማታታን ኣቕራቢ ሽማግለ

ዕማማት ብልጫን ሽልማታታን ኣቕራቢ ሽማግለ ኦብ ዓንቀፅ 19 መሰረት እዞም ዘስዕቡ እዮም

1.   ስራ-ሓውትን ዕማማትን ኣባላቱ ምምዳብ

2.   ብሕጋጋት ዝተደንገጉ ውሳነታታ ምትግባር

3.   ንመነኮሳትን ደናግልን ውሉደ ክህነትን ዝወሃብ ንዋት ብዕላማታታ ግብረ ሰናይ ምቕባል።

4.   ንሳ ዘቕረበቶ ኣብ ቤት ምኽሪ ምስ ጸደቐ ይትግበር።

ኣብ መፈጸምታ ነፍሲ ወከፍ ዓመት እቲ ብልጫን ሽልማታታን ኣቕራቢ ሽማግለ ዝርዝራዊ ጸብጻብ ሕሳባትን ጠቕላላ ጸብጻብ ንጥፈታቱን ናይቲ ዓመት ንቤት ምኽሪ ትካል ግብረ ሰናይ ገብረኪዳን ጎደስ  የቕርብ።

አንቀጽ 11

ኣቃውማ ብልጫን ሽልማታትን ኣቕራቢ ሽማግለ

ኣባላት ብ.ሽ.ወ.ሽ. 13 ኮይኖም ኣብ ከክልት ዓመት ዝሕደስ ብቤት ምኽሪ ትካለ ግብረ ሰናይ መዝነቶም ዝጸደቐ ክከውን ኦለዎ።

ኣቃውምኦም ቀጺሉ ዝስዕብ ይኸውን፡-

1.   መስራቲ ንምሉእ ዕድመኦም ኣባል ኮይኖም ናይ ድምጺ ብድምጺ ምስዓር መሰል ኣለዎም

2.   ሓደ ኣባል ብግድነት ኤርትራዊ ኪከውን ኣለዎ

3.   ሓሓደ አባል ካብቶም ገዳማት ኪከውን ኣለዎ

4.   ርእስ ካህናት ናይ ኤርትራ ክህሉ ኣለውዎ

5.   ሓላፊ ደብርታት ክህሉ ኣለዎ

6.   አምባሳደር ሃገረ ስዊዘርላንድ ኣብ ሃገረ ኤርትራ ይኸውን ንሱ ወኪል ካብ ኤምባሲ ክስድድ ይኽእል

አባልነት ናይ ብልጫን ሽልማታትን ኦቕራቢ ሽማግለ ብወለንታ እምበር ብኽፍሊት ኣይኮነን።

ኣብ ከከልተ ዓመት እቲ ሽማግለ ኦብ መንጎ አባላቱ እዞም ዝስዕቡ ይምረጽ

-     ሓደ ኘረሲደንት

-     ሓደ ጸሓፊ

-     ሓደ ተሓዝ ገንዘብ